File XML là gì? Những điều cần biết về tệp XML

XML là gì? Tập tin XML có ý nghĩa gì và thường được dùng như thế nào? Dưới đây là những điều cần biết về file XML.

Một tập tin có phần mở rộng .xml là tập tin thuộc định dạng Extensible Markup Language (XML). Đây thực chất chỉ là tập tin văn bản thuần túy, sử dụng các thẻ tùy chỉnh để mô tả cấu trúc và các đặc điểm khác của tài liệu. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu tệp XML là gì, cách mở file XML và công dụng khi sử dụng định dạng tệp này.

XML là gì?

XML là một ngôn ngữ đánh dấu (markup language) để định nghĩa cú pháp mã hóa tài liệu mà cả con người và máy tính đều có thể đọc được. Nó sử dụng các thẻ (tags) để xác định cấu trúc tài liệu, cũng như cách lưu trữ và truyền tải tài liệu.

Cách dễ hiểu nhất là so sánh XML với một ngôn ngữ đánh dấu khác có thể mọi người đã quen thuộc - HTML (Hypertext Markup Language), được dùng để mã hóa các trang web. HTML sử dụng một tập hợp các thẻ đã được định nghĩa sẵn để mô tả định dạng nội dung, ví dụ:

This is how you make <b>bold text</b> and this is how you make <i>italic text</i>

Điểm khác biệt lớn của XML là tính mở rộng. XML không có tập thẻ cố định như HTML. Thay vào đó, người dùng có thể tự tạo ra các thẻ để mô tả nội dung, tạo nên một tập ký hiệu không giới hạn và tự định nghĩa.

Nói một cách đơn giản thì HTML tập trung vào trình bày nội dung, trong khi XML là ngôn ngữ chuyên dùng để mô tả và lưu trữ dữ liệu

Tập tin XML được dùng để làm gì?

XML thường được sử dụng làm nền tảng cho nhiều định dạng tài liệu khác, ví dụ:

• RSS và ATOM: dùng trong các ứng dụng đọc tin để xử lý nguồn cấp dữ liệu.
• Microsoft .NET: sử dụng XML cho các tập tin cấu hình.
• Microsoft Office từ phiên bản 2007 trở đi: sử dụng XML làm nền tảng cho cấu trúc tài liệu. Chữ “X” trong định dạng .DOCX, .XLSX, .PPTX đại diện cho XML.
• Cơ sở dữ liệu nhỏ
• Giao diện người dùng trên Android
• Tập tin cấu hình ứng dụng

Vì vậy, việc có một tập tin XML không nhất thiết cho biết người dùng sẽ mở nó bằng phần mềm nào. Thông thường, mọi người cũng không cần lo lắng về điều đó, trừ khi là người thiết kế và tạo file XML.

Cách mở file XML

Người dùng có nhiều cách để mở tập tin XML:

• Trình soạn thảo văn bản
• Trình duyệt web
• Trang web chuyên xử lý XML (xem, chỉnh sửa, chuyển đổi)
• Phần mềm cụ thể theo ứng dụng
• Môi trường phát triển tích hợp (IDE)
• Microsoft Excel

Tùy vào mục đích sử dụng mà mọi người chọn công cụ phù hợp. Nếu chỉ cần một công cụ duy nhất, hãy dùng trình soạn thảo văn bản thuần túy.

Nếu thường xuyên làm việc với XML, mọi người nên dùng trình soạn thảo văn bản để mở tệp này. Vì XML thực chất là tập tin văn bản thuần túy, mọi người có thể mở nó bằng bất kỳ trình soạn thảo văn bản nào. Tuy nhiên, nhiều trình soạn thảo mặc định, như Notepad trên Windows, sẽ không hiển thị XML đúng định dạng.

Để đọc và làm việc hiệu quả hơn, mọi người nên dùng các công cụ nâng cao như:

• Visual Studio Code (VS Code), hiển thị màu cú pháp, định dạng rõ ràng
• Notepad++
• Sublime Text

Dưới đây là cùng một tập tin XML mở bằng VS Code, dễ nhìn hơn hẳn so với Notepad.

So sánh XML với các ngôn ngữ khác

XML và JSON

XML và JSON đều là các định dạng dùng để lưu trữ và trao đổi dữ liệu, nhưng chúng có các đặc điểm và trường hợp sử dụng khác nhau. XML có cấu trúc khá dài dòng, hỗ trợ đa dạng các kiểu dữ liệu và tính năng kiểm tra tính hợp lệ, nhờ đó phù hợp với các tài liệu phức tạp. Trong khi đó, JSON (viết tắt của JavaScript Object Notation) có dung lượng nhẹ hơn và dễ phân tích cú pháp hơn, khiến nó trở thành lựa chọn lý tưởng cho API web cũng như việc trao đổi dữ liệu giữa máy chủ và các ứng dụng web.

XML và HTML

XML và HTML đều là các ngôn ngữ đánh dấu nhưng phục vụ những mục đích khác nhau. XML được sử dụng để biểu diễn và lưu trữ dữ liệu, cho phép người dùng tự định nghĩa từng thẻ riêng. Ngược lại, HTML được dùng để hiển thị dữ liệu trên trình duyệt web với một bộ thẻ cố định. Mặc dù XML linh hoạt hơn, nhưng HTML lại chuyên dụng cho việc trình bày nội dung trên web.